Kateqoriya: 📈 Satış & Delivery | Oxu müddəti: 10-12 dəq
"Wolt-a qoşulduq, sifarişlər gəlir, hər şey əla!" Əladır? Gəl rəqəmlərlə danışaq.
Sən Wolt-dan 30₼-lıq sifariş aldın. Komissiya 30%-dir. Wolt 9₼ götürdü. Əlində 21₼ qaldı. Bu 21₼-dan ərzaq xərci 10₼-dir (food cost 33%). Əlində 11₼ qaldı. Qablaşdırma materialı 1.50₼. Əlində 9.50₼ qaldı. İşçi xərci (hazırlıq vaxtı) ~3₼. Əlində 6.50₼ qaldı — icarə, kommunal, vergi çıxmamış. Çıxdıqdan sonra? 2-3₼. Bəlkə 0₼. Bəlkə mənfi.
Eyni sifarişi restoranda versəydi: 30₼ tam sənin. Komissiya yox. Qablaşdırma yox. Əlində 12-15₼ qalardı.
Delivery platformaları pis deyil — amma riyaziyyatını bilmədən qoşulsan, hər sifarişdə pul itirə bilərsən. Bu yazıda bu riyaziyyatı açıram.
Platformaların komissiyon strukturu
Bakıda aktiv olan əsas delivery platformalar və təxmini komissiyon dərəcələri:
| Platforma | Komissiyon (təxmini) | Qeyd |
|---|---|---|
| Wolt | 25-30% | Müqaviləyə görə dəyişir |
| Bolt Food | 25-30% | Müqaviləyə görə dəyişir |
| Yango Deli | 20-30% | Bazar payı qazanmaq üçün endirimlər ola bilər |
Bu rəqəmlər müqaviləyə, sifarişin tipinə, promosyonlara görə dəyişə bilər. Mütləq öz müqavilənizi oxuyun — xüsusilə kiçik hərflərlə yazılmış hissələri.
⚠️ Xəbərdarlıq: Bəzi platformalar promosyon kampaniyalarında endirimin bir hissəsini sizin hesabınıza yazır. Yəni platforma "20% endirim" kampaniyası edir, amma endirimin yarısını siz qarşılayırsınız. Bu, müqavilədə yazılıdır — oxuyun.
Real hesablama — 100₼-lıq delivery vs restoran satışı
| Maddə | Restoran (dine-in) | Delivery |
|---|---|---|
| Satış | 100₼ | 100₼ |
| Platforma komissionu (30%) | 0₼ | -30₼ |
| Netto gəlir | 100₼ | 70₼ |
| Food cost (33%) | -33₼ | -33₼ |
| Qablaşdırma | 0₼ | -5₼ |
| İşçi xərci | -25₼ | -28₼ |
| Digər əməliyyat xərcləri | -25₼ | -15₼ |
| Xalis nəticə | +17₼ | -11₼ |
Bu hesablama şokdur — amma realdır. Əgər food cost-un yüksəkdirsə və qiymətini uyğunlaşdırmamısansa, delivery hər sifarişdə sənə pul itirdirə bilər.
O zaman niyə delivery edir hamı?
Yaxşı sual. Çünki delivery-nin birbaşa mənfəətdən başqa dəyərləri var:
- Müştəri bazası genişlənir — restoranına gəlməyən insanlara çatırsan
- Brend görünürlüyü — platformada olmaq pulsuz reklam effekti yaradır
- Sakit saatlarda əlavə gəlir — 14:00-17:00 arası restoran boşdur, delivery dolur
- Yeni müştəri qazanma — delivery-dən bəyənən insan sonra restorana gələ bilər
- Mətbəx yüklənməsi — mətbəx boş durmur, işçilər hər zaman məşğuldur
Amma bu faydalar yalnız riyaziyyatını düzgün qursan işləyir. Əks halda, həcm artdıqca itki artır.
Delivery-ni mənfəətli etməyin 7 yolu
1. Ayrı delivery menyusu yarat
Bütün menyunu delivery-yə qoşma. Yalnız food cost-u aşağı, qablaşdırmaya uyğun, daşınmada keyfiyyətini itirməyən yeməkləri seç.
Delivery-yə uyğun: Burger, wrap, pizza, plov, qutab, pasta, soyuq sandviç Delivery-yə uyğun DEYİL: Dondurma (əriyir), qızardılmış balıq (yumuşayır), steyk (soyuyur, keyfiyyəti düşür), çorba (tökülür)
Delivery menyusu restoran menyusunun 40-60%-i olmalıdır — yalnız mənfəətli və daşınabilən hissəsi.
2. Delivery qiymətini artır
Bir çox restoran delivery menyusunda qiymətləri 10-20% yuxarı yazır. Müştəri bunu qəbul edir — çünki rahatlıq üçün ödəyir. Platformalar buna icazə verir.
Nümunə:
- Restoranda Toyuq Sac: 18₼
- Delivery-də Toyuq Sac: 21₼ (+17%)
Bu 3₼ fərq komissiyanın bir hissəsini kompensasiya edir. Kiçik dəyişiklik, böyük təsir.
3. Combo (set menyu) sat
Tək yemək əvəzinə combo sat: yemək + içki + desert. Combo-nun toplam marjı tək yeməkdən yüksəkdir. Üstəlik orta sifariş dəyəri (average order value — AOV) artır.
Nümunə combo:
- Tək burger: 12₼ (food cost 4₼, CM: 8₼)
- Burger combo (burger + kartof + içki): 18₼ (food cost 5.50₼, CM: 12.50₼)
- Marj artımı: 56%
Platformalarda combo sifarişlər 30-40% daha yüksək AOV gətirir.
4. Qablaşdırma xərcini optimallaşdır
- Toplu alış et — 1000 ədəd qab, 100 ədəddən 30-40% ucuzdur
- Ölçüləri standartlaşdır — 3-4 ölçüdə qab bütün menyunu qarşılasın, 10 fərqli ölçü olmasın
- Ekoloji qablaşdırma istəyirsənsə — qiymətə daxil et, ayrıca itirmə
- Brendli qablaşdırma — kiçik stiker belə brend tanınırlığı yaradır, xərci minimumdur
5. Öz delivery sisteminizi qurun — amma tələsməyin
Platformaların gücü müştəri gətirməsidir. Amma sadiq müştəri bazanız varsa — öz saytınızdan və ya WhatsApp/Telegram-dan sifariş qəbul edin, öz kuryerinizlə göndərin. Komissiyon: sıfır.
Amma hesabla:
- Kuryerin maaşı: ~800-1200₼/ay
- Motosiklet/avtomobil xərci: benzin, təmir, sığorta
- Sifariş idarəetmə sistemi
- Minimum gündə 20-30 sifariş olmadan öz delivery sisteminiz mənfəətsizdir
Strategiya: Platformalarda başla → sadiq müştəri qazan → onları öz kanalına yönləndir → tədricən platformadan asılılığı azalt.
6. Platform promosyonlarını strateji istifadə et
Platformalar müntəzəm "pulsuz çatdırılma", "endirim" kampaniyaları edir. Diqqət:
| Promosyon tipi | Kim qarşılayır? | Sənin strategiyan |
|---|---|---|
| Platformanın öz kampaniyası | Platforma | ✅ Qoşul — pulsuz reklam |
| Bölüşdürülmüş endirim | 50/50 | ⚠️ Hesabla — mənfəətlidirmi? |
| Sənin hesabına endirim | Sən | ❌ Çox ehtiyatlı ol |
7. Delivery datanızı hər ay izləyin
| Göstərici | Bu ay | Keçən ay | Trend |
|---|---|---|---|
| Toplam sifariş sayı | |||
| Orta sifariş dəyəri (AOV) | |||
| Toplam delivery gəliri | |||
| Komissiyon ödənişi | |||
| Qablaşdırma xərci | |||
| Delivery food cost % | |||
| Delivery xalis mənfəəti |
Bu cədvəli hər ay doldur. Delivery ayrı biznes kimi idarə olunmalıdır — restoran mənfəətinə qarışdırma.
Platformlarla müqavilə bağlayarkən diqqət
Müqavilə imzalamadan əvvəl bu sualları soruşun:
- Komissiyon dərəcəsi neçədir? Sabit mi, yoxsa sifarişin tipinə görə dəyişirmi?
- Ödəniş müddəti nədir? Həftəlik, aylıq? Gecikdirmə olurmu?
- Promosyon kampaniyalarının şərtləri nədir? Endirimi kim qarşılayır?
- Müqavilənin müddəti nədir? Çıxış şərtləri nədir? Cərimə varmı?
- Qiymət dəyişikliyi edə bilirəmmi? Delivery menyusunda fərqli qiymət qoya bilirəmmi?
- Reyting sistemi necə işləyir? Aşağı reyting bizə necə təsir edir?
- Əlavə xidmətlər (reklam, vurğulama) nə qədərdir? Platformada "yuxarı çıxmaq" üçün əlavə ödəniş varmı?
⚠️ Xəbərdarlıq: Müqaviləni imzalamadan ƏVVƏL muhasibçinizə və ya hüquqi məsləhətçinizə göstərin. Kiçik hərflərdə gizlənən şərtlər ola bilər — xüsusilə promosyon xərc bölüşdürməsi və çıxış cərimələri.
DELIVERY CHECKLIST
| # | Addım | Status |
|---|---|---|
| 1 | Hər platformanın komissiyon dərəcəsini öyrən | ☐ |
| 2 | Delivery üçün ayrı menyu yarat (yalnız uyğun yeməklər) | ☐ |
| 3 | Delivery menyusunda qiymətləri 10-20% artır | ☐ |
| 4 | Combo/set menyular hazırla | ☐ |
| 5 | Qablaşdırma materialını toplu al, xərcini hesabla | ☐ |
| 6 | Hər ay delivery P&L-ini ayrıca hesabla | ☐ |
| 7 | Platform promosyonlarının şərtlərini oxu — kimin hesabına? | ☐ |
| 8 | Orta sifariş dəyərini (AOV) izlə, artırmağa çalış | ☐ |
| 9 | Müqavilə şərtlərini muhasibçiyə göstər | ☐ |
| 10 | Öz delivery kanalını (WhatsApp/sayt) sadiq müştərilər üçün hazırla | ☐ |
💡 DK Agency: Delivery kanalınızı optimallaşdırmaq istəyirsiniz? DK Agency Toolkit-də delivery P&L şablonu var — hər platformanın mənfəətliliyini ayrıca hesablayır. Delivery menyu strategiyası, qiymətləndirmə, qablaşdırma optimallaşdırması üçün danışmanlıq xidmətimiz mövcuddur.
📧 info@dkagency.com.tr | 🔧 dkagency.com.tr/aletler | 🌐 dkagency.com.tr/aletler/marketinq-ocagi
ROGER FIELDS
“Hər satış kanalının öz riyaziyyatı var. Gəlir gətirən kanal mənfəət gətirmir ola bilər — bunu yalnız rəqəmlərlə görə bilərsən.”
📖 Mənbə: Restaurant Success by the Numbers
DAVID SCOTT PETERS
“Gəlir sənə yalan danışır. Mənfəət həqiqəti deyir. Hər kanalın — dine-in, delivery, banket — ayrı mənfəət hesabı olmalıdır.”
📖 Mənbə: Restaurant Prosperity Formula
ANTHONY BOURDAIN
“Şans biznes modeli deyil.”
📖 Mənbə: Kitchen Confidential